تحلیل هوشمند نقاشی کودک برای تشخیص ۱۴ نوع اختلال روان‌شناختی

به گزارش دبیرخانه جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ بهایی، سیدمسعود میررضائی درباره شکل‌گیری ایده این شرکت در حوزه روان‌شناسی کودک اظهار کرد: از سال ۱۴۰۰، در حوزه روان‌شناسی کودک یک نیاز را احساس و بررسی کردیم و به این نتیجه رسیدیم که می‌توانیم تعدادی از آزمون‌های خاص روان‌شناسی کودک را مبتنی بر هوش مصنوعی و با دانش تیم خودمان ایجاد کنیم و بستری را فراهم کنیم که روانشناسان، روانپزشکان، والدین و مشاوران مدارس بتوانند از آن استفاده کنند.

وی افزود: در این پلتفرم، نقاشی کودک در سامانه بارگزاری و اختلالات روحی و روانی از طریق آن استخراج می‌شود. در دنیا این آزمون معمول و مرسوم است که به محض احساس یا مشاهده یک اختلال در کودک، والدین به روانشناس مراجعه کنند و روانشناس در همان ابتدای مسیر، از کودک یک تست نقاشی بگیرد و آن را تحلیل و تفسیر کند. ما نیز همین کار را با کمک هوش مصنوعی در سامانه خود انجام داده‌ایم. این اتفاق برای نخستین‌بار رقم خورده است.

رئیس هیئت‌مدیره شرکت ایپاکو ادامه داد: یک مدل زبانی مبتنی بر نقاشی طراحی کرده‌ایم که با دانش مجموعه خودمان ایجاد شده است. همچنین تیم روان‌شناسی را در کنار مجموعه شکل داده‌ایم که اعضای آن به صورت تمام‌وقت در کنار ما هستند و بخش تحلیل روان‌شناسی را برعهده دارند. در حوزه روان‌شناسی کودک نیز به نقاط جدید و به‌روزی دست پیدا کرده‌ایم که این قابلیت را برای روانشناسان و مشاوران کودک ایجاد می‌کند تا مقادیر کیفی حوزه روان‌شناسی را به مقادیر کمی تبدیل کنند.

میررضائی با اشاره به قابلیت رصد روند وضعیت روانی کودک گفت: این قابلیت باعث می‌شود بتوان به راحتی کودک را رصد کرد. یکی از استانداردهای جهانی در زمینه گرفتن و تهیه نقاشی این است که در هر بازه زمانی، مثلاً هر دو تا سه ماه یک‌بار، از کودک نقاشی دریافت شود. ما این امکان را ایجاد کرده‌ایم که در یک نمودار زمانی، اختلالاتی را که تشخیص داده‌ایم بررسی کنیم و ببینیم آیا این اختلال بهتر یا بدتر شده است.

وی افزود: در کنار این موضوع، پرونده سلامت روانی برای کودک ایجاد کرده‌ایم که در اختیار روانشناسان و روانپزشکان قرار می‌گیرد تا بتوانند درمان لازم را در آن راستا برای کودک داشته باشند. در حال حاضر، ما هیچ نوع پیشنهادی در حوزه درمان نداریم و تنها بحث تشخیص را دنبال می‌کنیم؛ آن هم تشخیصی که با تأیید و تأکید خود روانشناسان و مشاوران انجام می‌شود.

رئیس هیئت‌مدیره شرکت ایپاکو درباره تفاوت سامانه این شرکت با مدل‌های عمومی هوش مصنوعی اظهار کرد: شاید امروز بتوان در چت‌جی‌پی‌تی یک نقاشی را آپلود کرد و از آن خواست آیتم‌های موجود در نقاشی را مشخص کند و هوش مصنوعی نیز تمامی آیتم‌ها را ارائه دهد، اما اینکه تحلیل روان‌شناسی مطابق با آن داده‌ها ارائه شود، موضوع متفاوتی است و در حال حاضر مدل هوش مصنوعی‌ای با این قابلیت وجود ندارد.

میررضائی ادامه داد: مدلی که ما ارائه کرده‌ایم، با کمک هوش مصنوعی ۵۲ آیتم اصلی موجود در نقاشی کودک را پیدا می‌کند و بر اساس وجود یا عدم وجود هر یک از این آیتم‌ها، به یک اختلال می‌رسیم. البته این فرایند ساده نیست و یک ماتریس چنددرچندی است که ارتباط چندگانه‌ای را میان پارامترها ایجاد می‌کند. برای مثال، اگر بخواهیم برچسب استرس یا اضطراب را روی کودک بگذاریم، چندین آیتم را در نقاشی رصد می‌کنیم و موضوع تنها به یک آیتم محدود نیست.

وی این موضوع را یکی از نقاط قوت سامانه دانست و گفت: نکته دیگر این است که برای نخستین‌بار تحلیل را به صورت عددی نمایش می‌دهیم. پیش از این، ممکن بود روانشناس از نقاشی کودک برداشت کند که کودک دارای وسواس است؛ اما مشخص نبود این وسواس در چه حدی است و چقدر با میانگین جامعه تفاوت دارد. ما با تبدیل مقادیر کیفی به مقادیر کمی، این امکان را ایجاد کرده‌ایم تا بتوانیم یک سنجش مناسب را هم در اختیار روانشناسان و روانپزشکان و هم در اختیار والدین قرار دهیم.

رئیس هیئت‌مدیره شرکت ایپاکو با اشاره به امکان انتخاب جامعه آماری در این پلتفرم بیان کرد: در پلتفرم ما این قابلیت وجود دارد که جامعه را نیز خودمان انتخاب کنیم. جامعه می‌تواند مدرسه، شهر یا استان کودک باشد.

میررضائی افزود: این موضوع می‌تواند نگاه خوبی را به مدیران آموزش‌وپرورش بدهد و در حوزه سلامت روان نیز به وزارت بهداشت کمک کند تا بتوانند رصد کنند که مثلاً کودکان در استان سمنان یا مناطق خاص، اضطراب و استرس بیشتری نسبت به میانگین جامعه دارند یا میزان وسواس آن‌ها بیشتر است.

وی خاطرنشان کرد: ما ۱۴ نوع اختلال را از روی نقاشی استخراج می‌کنیم. این اختلال‌ها هم استاندارد جهانی دارند و هم یک برون‌داشت از درون کودک را نمایش می‌دهند که می‌توانیم آن را به راحتی تحلیل و تفسیر کنیم و حتی مدیریت کنیم.

رئیس هیئت‌مدیره شرکت ایپاکو ادامه داد: برای مثال، اگر مشخص شود کودکان یک مدرسه اضطراب بیش از حد دارند، می‌توان بررسی کرد که چرا این اضطراب به وجود آمده است؛ آیا عامل آن برگزاری آزمون‌های خاص در مدرسه بوده، فشار معلم، فشار همکلاسی‌ها یا عوامل دیگر. بنابراین، از این قابلیت می‌توان نگاه مدیریتی نیز داشت.

میررضائی درباره حضور شرکت ایپاکو در جشنواره شیخ‌ بهایی اظهار کرد: این جشنواره یکی از قدیمی‌ترین جشنواره‌های کشور است و ارزش بالایی دارد. بازخوردهای خوبی نیز در جلسه داوری جشنواره از داوران گرفتیم و فکر می‌کنم این بازخوردها در ادامه کار ما در حوزه تجاری‌سازی و ورود به بازار نهایی، بسیار می‌تواند به ما کمک کند.

شایان ذکر است این شرکت موفق شد با کسب رتبه اول در بخش طراحان کسب‌وکار استان سمنان در رویداد منطقه‌ای شرق‌ و جنوب به جمع فینالیست‌های بیستمین جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ‌ بهایی راه یابد.

جشنواره ملی فن‌آفرینی شیخ‌ بهایی، به عنوان باسابقه‌ترین و معتبرترین رویداد حوزه فن‌آفرینی کشور، بار دیگر بستری برای تبلور خلاقیت و نوآوری دانش‌بنیان‌های ایرانی فراهم آورده است.

این جشنواره که با هدف شناسایی، معرفی و حمایت از ظرفیت‌های فناورانه و توسعه زیست‌بوم فناوری و نوآوری کشور برگزار می‌شود، اکنون در بیستمین سال فعالیت خود، میزبان نخبگانی است که برای حرکت بر لبه مرز فناوری می‌کوشند. این جشنواره تنها یک مسابقه نیست؛ بلکه میدانی برای پیوند میان اندیشه‌های نوآورانه و نیازهای واقعی جامعه و صنعت است.

شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان، به عنوان میزبان این رویداد بزرگ، در روزهای ۶ و ۷ آبان‌ماه، پذیرای برترین‌های عرصه فناوری در مهمانسرای تاریخی عباسی است.